Na wasze głosy czekalismy do 25 kwietnia. Głosować można było na kuponach wyciętych z gazety oraz sms-ami. Do naszej redakcji wpłynęło kuponów i w sumie głosów. Najwięcej głosów otrzymało Sanktuarium Matki Boskiej Rokitniańskiej w maja z "GL" zostanie wydana mapa z wybranymi cudami województwa przedstawiamy pierwszą trzydziestkę naszego plebiscytu1. Rokitno - Sanktuarium Matki Boskiej Rokitniańskiej - głosówNa początku XVIII wieku cystersi rozpoczęli budowę nowego murowanego kościoła, jednak budowla ta nie została 1746 roku rozebrano ją i przystąpiono do wznoszenia zachowanej do dziś późnobarokowej świątyni. Autorem projektu był nadworny architekt królewski, Karol Marcin Frantz. Budowę ukończono w 1756 roku. Trójnawowy, halowy kościół wzniesiony został na rzucie prostokąta, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium od północy. Wyposażenie utrzymane zostało w duchu baroku i rokoka. W ołtarzu głównym znajduje się słynny obraz Matki Boskiej Rokitniańskiej. Jest to dzieło szkoły niderlandzkiej, powstałe w XVI stuleciu. Najstarsze dzieje wizerunku trudne są do ustalenia. Zapewne pod koniec XVI wieku znalazł się on na Kujawach, później drogą kolejnych darowizn trafił do opactwa w Bledzewie, gdzie zasłynął licznymi cudami. W 1670 roku specjalna komisja uznała obraz za cudowny. Sława sanktuarium zataczała coraz większe kręgi. W okresie zaborów Matka Boska Rokitniańska dzięki wizerunkowi białego orła na srebrnej sukience stała się symbolem Gościkowo-Paradyż - zespół pocysterski - głosówZespół pocysterski założony w 1230 roku. Klasztor i przylegający do niego kościół należą do najwspanialszych zabytków sakralnych w jest tu Wyższe Seminarium Duchowne. Kościół poklasztorny NMP i św. Marcina skrywa wielki ołtarz z 1739 roku. Znajduje się w nim obraz "Wniebowzięcie NMP" autorstwa Schefflera. W kaplicy Matki Boskiej Paradyskiej wisi cudowny obraz Madonny, cel licznych pielgrzymek. Jest to kopia XVII-wiecznej bizantyjskiej ikony z Bolonii. Nad wejściem do tej kaplicy znajduje się też inne ciekawe malowidło przedstawiające opactwo paradyskie sprzed 1633 roku. W posadzce kościoła umieszczone są płyty epitafijne. Cystersi na tych terenach osiedlili się w I połowie XIII wieku, sprowadzeni z Brandenburgii przez wojewodę poznańskiego Mikołaja Bronisza. Ten zamożny szlachcic postanowił przekazać cały swój majątek, w tym wieś Gościchowo, w ręce Kościoła, jako że nie miał potomstwa. Klasztor dysponował znacznym majątkiem, który w pierwszej połowie XVI wieku, dysponował powierzchnią prawie 3 tys. ha ziemi i ok. 4 tys. ha Zielona Góra - Palmiarnia - głosówTo bodajże najbardziej charakterystyczna lubuska budowla położona na jednym z najwyższych wzniesień Zielonej jej część została wybudowana w 1818 roku na użytek przemysłowca Augusta Gremlpera - właściciela słynnej zielonogórskiej fabryki win i szampanów. W 1956 roku do domku dobudowano szklany pawilon, w którym znajduje się egzotyczna roślinność, następnie otwarto kawiarnię i restaurację Palmiarnia. Obecnie budynek znajduje się w otoczeniu parku winnego, jedynej zachowanej zielonogórskiej winnicy. W Palmiarni, której nowa bryła zostanie wybudowana w tym roku, mieści się 200 gatunków roślin, z czego 120 tropikalnych, z największym w Polsce daktylowcem kanaryjskim. Ponadto wybujałe palmy kokosowe, kakaowce, smukłe juki oraz rozłożyste sagowce, pnącza, liany i difembachie oraz wiele innych roślin. Pomiędzy nimi znajdują się oczka wodne i akwaria z rzadkimi okazami ryb oraz terraria dla żółwi. Wycieczkę tutaj warto połączyć z wizytą w odbudowanym po latach ogrodzie botanicznym przy ul. Międzyrzecki Rejon Umocniony - głosówBunkry MRU są największymi i najnowocześniejszymi fortyfikacjami na terenie Polski. W latach 30. minionego wieku Niemcy wybudowali w okolicach Międzyrzecza 22 kilkukondygnacyjne bunkry, połączone labiryntem podziemnych korytarzy o łącznej długości ponad 22 km. Żelbetowe schrony i zapory hydrotechniczne miały zabezpieczać wschodnią granicę III Rzeszy przed atakiem polskiego wojska. Na przełomie stycznia i lutego 1945 r. radzieckie zagony pancerne bez trudu sforsowały nieukończone, słabo uzbrojone i obsadzone przez zdemoralizowane oddziały bunkry MRU. Tylko w kilku miejscach doszło do walk. w rejonie Lisiej Góry, gdzie załogi sześciu bunkrów grupy warownej Lűdendorf, przesłanianych przez meandrująca na tym odcinku Obrę, przez trzy dni odpierały radzieckie twierdzą, że największym skarbem MRU są... zimujące tam nietoperze!Podziemne korytarze są największym w Europie zimowym siedliskiem nietoperzy. Naukowcy obliczyli, że zimuje tam 12 gatunków skrzydlatych ssaków, w tym także zagrożone wyginięciem i bardzo rzadkie Nocki Bechsteina oraz Nocki Łęknica - Park Mużakowski - głosówIdea utworzenia w okolicy Bad Muskau wielkoprzestrzennego parku krajobrazowego powstała około roku wówczas Hermann Ludwik Heinrich von Pueckler, od czterech lat właściciel dóbr mużakowskich, napisał - jak byśmy to dziś powiedzieli - list otwarty do mieszczan. Książę wymarzył sobie park symbol, który łączyć miał z sobą harmonijnie miasto, wioski, rolnictwo, przemysł, lasy, jeziora... Krótko mówiąc miał to być świat idealny. Park powstał w latach 1815 - 1845 i na dobrą sprawę nigdy nie został ukończony. Projekt przerósł zarówno możliwości inwestycyjne, jak i finansowe pomysłodawcy, który w połowie lat 40. stanął u progu bankructwa i musiał sprzedać swoje dobra wraz z... marzeniami. Park Mużakowski uznany jest za jeden z najznakomitszych przykładów sztuki ogrodowej w Europie, został wpisany na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Zajmuje ponad 1000 hektarów zarówno na niemieckim brzegu, jak i polskim brzegu Nysy Łużyckiej. Najczęściej odwiedzane punkty to wiadukt, most książęcy, pawilon parkowy , Kamień Pucklera, skąd rozciąga się wspaniały widok na leżący już po niemieckiej stronie zamek...6. Żagań - zespół poaugustiański - głosówTak naprawdę Żagań jest jednym z najatrakcyjniejszych pod względem przeszłości i zabytków polskich zespół poaugustiański. Kościół Wniebowzięcia NMP pod względem historycznym i artystycznym z pewnością jest jedną z najcenniejszych świątyń Dolnego Śląska. Dawni kronikarze przyjmują, iż świątynia powstała już w roku 1183. W 1285 r. książę Konrad przekazał augustianom zamek, który w połowie XIV w. rozbudowali, wznosząc jednocześnie pałacyk opacki. Dopiero po pożarze w 1730 r. został przebudowany w stylu barokowym i znacznie powiększony. Jedynie część pomieszczeń w skrzydle wschodnim klasztoru zachowała charakter gotycki. Klasztor poza celami zakonników i kapitularzem mieści również kaplicę św. Anny z gotyckimi sklepieniami oraz wspaniałą bibliotekę klasztorną z XVIII wiecznym wystrojem. W księgozbiorze biblioteki znajdują się fragment Biblii z VIII wieku oraz pozycje od XVII do XIX w. Do tego dawny konwikt i dawny spichlerz. Z tym zabytkiem wiąże się także biografia słynnego astronoma Keplera. Wart uwagi jest także pałac książęcy wraz ze wspaniałym Lubrza - szlak kajakowy - głosówSzlak kajakowy z Lubrzy do Jordanowa-Gościkowa jest najbardziej zróżnicowanym szlakiem wodnym w województwie lubuskim. Płynąc przez jeziora, malownicze kanały wśród łąk i lasów zobaczymy miejsca atrakcyjne ze względu na przyrodę i historię. Napotkamy tajemnicze betonowe budowle - pozostałości systemu hydrotechnicznego Festungsfront Oder Warthe Bogen (OWB) z lat czterdziestych ubiegłego wieku, liczne odcinki przypominające rezerwaty przyrody ze śladami żerowania bobrów, zarastające jeziora i dziewicze ostępy leśne. 8. Kamienna koło Głuska - elektrownia wodna - głosówElektrownia wodna Kamienna,liczącą blisko 100 lat, jest usytuowana w dolinie rzeki Drawy w obrębie Drawieńskiego Parku Narodowego- miejsca licznych spływów kajakowych. Powstała w 1899 r. jako jedna z trzech pierwszych takich elektrowni na świecie i działa nieprzerwanie od czasu budowy. Budowa tej elektrowni wynikała z potrzeby zasilania leżącej nieopodal rzeki fabryki karbidu, zasilanej prądem stałym przez tą elektrownię od 1906r. W 1912 r. uruchomiono pierwszą linię energetyczną z EW Kamienna poprzez Drawno do Choszczna. Elektrownia "Kamienna" przedstawia oryginalny i reprezentatywny dla początków XX w. model hydroelektrowni. Posiada wybitne walory historyczno - techniczne. Wyposażenie zakładu jest niezmienione do dziś; utrzymano oryginalne wyposażenie: dwa hydrozespoły z turbinami Francisa firmy Escher Wyss ze Szwajcarii z 1893 i 1898 r. , generatory produkcji AEG z Berlina i regulatory systemu Voitha. W hali maszyn pracuje zabytkowa suwnica z 1909 jest zabytkiem techniki o randze Dobiegniew i Strzelce Kraj. (szlak) lubuskie Mazury - głosówJeziora w okolicy Dobiegniewa i Strzelec Krajeńskich tworzą najdłuższy po jeziorach mazurskich szlak żeglugowy w Małych Mazur Lubuskich liczący łącznie tysiąc hektarów lustra wody jest idealny dla kajakarzy i żeglarzy. Prowadzi przez bardzo malowniczą okolicę, w której nie brakuje ptactwa wodnego, a nawet pływających wysp kwiatowych. Szlak żeglowny łączy cztery jeziora: Lipie, Chomętowskie, Osiek i Słowa. Początek to harcerska przystań Panta Rhei nad jeziorem Chomętowskim. W Chomętowie budzi zainteresowanie spichlerz zbudowany w XIV wieku przez Krzyżaków. Jezioro Chomętowskie łączy się naturalnie z jeziorem Osiek. Po sześciu kilometrach żeglugi kończy się jezioro, a zaczyna uroczysko, na którym łodzie suną wśród nenufarów i trzcin. Żeby przedostać się na jezioro Słowa, trzeba przepłynąć 1,3 km i... rurę. Specjalny przepust. Lustro wody ma w niej 3,2 m szerokości i 70 cm głębokości. Po przepłynięciu przez jez. Słowa, do leśnej rzeczki, która łączy to jezioro z Lipiem. Szlak kończy się w Długiem na jeziorze Lipie, gdzie jest największa plaża w województwie Łagów - jezioro i zamek - 3830 głosówW Łagowie joannici umieścili, wkrótce po uzyskaniu miejscowości, siedzibę obejmowała rozległą okolicę z 18 wioskami ( wsród nich dzisiejsze Templewo, Wielowieś, Boryszyn) i miastem Sulęcinem jako schedę po kasacie Zakonu TemplariuszyWtedy też na polecenie władców brandenburskich joannici łagowscy konwojowali kupców przemierzających tak zwany Trakt Polski, wędrujących do Międzyrzecza. Nie czynili tego jednak bezinteresownie, jak mogłoby wynikać z przytoczonej reguły. Wkrótce po objęciu panowania nad okolicą joannici przystąpili do budowy zamku, sytuując go na wzgórzu morenowym na przesmyku między jeziorami: Trześniowskim od północy i Łagowskim od południa. U podnóża warowni powstała służebna osada rzemieślnicza, zabezpieczona murami obronnymi z dwoma bramami... Zdaniem wielu Łagów to nie tylko perła, ale także najpiękniejsza miejscowość województwa lubuskiego. Leży na przesmyku między dwoma jeziorami w centrum Łagowskiego Parku Krajobrazowego. Na dodatek ma swoją własną opowieść o duchach. 11. Siedlisko - zespół pałacowo-zamkowy - głosówDla wielu jest to jeden z najciekawszych zamków w Polsce, z pewnością największy na Dolnym była to zapewne budowla drewniano-ziemna. Na jego miejscu został wzniesiony w 1597 roku przez Jerzego Schönaicha nowy, murowany z cegły zamek. Prace budowlane przeprowadził Melchior Deckhart z Legnicy. Składał się on z budynku mieszkalnego, otoczonego murami obronnymi. Kolejna rozbudowa zamku została przeprowadzona po pożarze w 1601 roku. Wzniesiono wówczas w latach 1611-19 nowe skrzydło od strony wschodniej. W 1615 roku została wybudowana na dziedzińcu kaplica. W 1626 roku budowlę umocniono poprzez wzniesienie dwóch bastionów z kurtyną, zamykające całe założenie od północy. Następna przebudowa miała miejsce w XVII wieku, kiedy to dobudowano skrzydła południowe i zachodnie... W 1945 roku zamek został zniszczony przez pożar. Częściowo został odbudowany w latach 1966-71. Jednak Siedlisko to nie tylko zamek. W skład zespołu wchodzi zamek, kaplica, budynek bramny, fortyfikacje, park. Zespół został rozbudowany w XVIII wieku i częściowo przebudowany. W 1945 roku, już po zakończeniu działań wojennych, budynki Klępsk - ,,zerowy" kościółek drewniany - głosówKościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny to unikatowy przykład sztuki protestanckiej z elementami skarb renesansowej architektury drewnianej, którego nie da się porównać do żadnego innego na terenie całej Europy. To świątynia, gdzie współistnieją dwie religie- ewangelizm i wiara katolicka. Powstanie budowli datuje się na wiek XVIII. Po reformacji w 1576 roku drewniany kościółeek przejęli ewangelicy. Na szczególna uwagę zasługują prace malarskie, owocem których było 117 malowideł o tematyce biblijnej. Sceny z Biblii malowano na przełomie XVI/XVII wieku. Pierwsze obrazy pochodzą z 1566 roku. Różnorodność stworzonych zespołów ikonograficznych wskazuje na kilku artystów. Wystrój kaplicy urzeka swym pięknem. Podziwiać można tu manierystyczna chrzcielnicę i gotycki ołtarz. Ołtarz Matki Boskiej z Dzieciątkiem pochodzi z 1400 roku i jest dziełem dolnośląskiego mistrza. To najcenniejszy zabytek Kościoła Najświętszej Marii Panny. Konstrukcja budowli jest stosunkowo prosta. Prostokątne prezbiterium, murowana zakrystia (1588r.), kwadratowa drewniana wieża (1657r.), gontowy dach o dwu Gorzów Wlkp. - katedra - głosówGotycka świątynia z elementami romańskimi, zbudowana została w XIII wieku jako miejski kościół trójnawowy. Od zachodu do korpusu kościoła przylega do niego pięciokondygnacyjna masywna wieża. W jej przyziemi znajduje się główne wejście do katedry. W okresie reformacji świątynia należała do protestantów. Z tamtego czasu pochodzi tryptyk ze sceną ukrzyżowania znajdujący się w części centralnej kościoła. Budowlę gruntownie przebudowano najpierw w XVI, a następnie w XIX wieku. Wnętrze zatraciło wtedy swój gotycki charakter, który przywrócono w latach 50. zeszłego stulecia. Kościół od początku swego istnienia był nekropolią gorzowskich mieszczan i duchowieństwa. Miłośnicy zabytków mają w Gorzowie Ponadto zachowały się fragmenty murów obronnych z XIV wieku, "studnia czarownic", 250 letni spichlerz nad Wartą ze stałą ekspozycją "Krąg Arsenału" poświęconą kolekcji sztuki współczesnej. Warto odwiedzić Muzeum Lubuskie otoczone parkiem, który zdobiony jest przez około 150 gatunkami drzew i krzewów. Na jego terenie znajduje się grobowiec megalityczny sprzed lat i Kłopot - bociania wioska - głosówNa czym polega fenomen Kłopotu? Niemal na każdym domu, stodole, są gniazda w których mieszkają dorosłe bociany wraz z Ochrony Przyrody utworzyła w budynku starej szkoły muzeum. Nie jest to typowe muzeum z wypchanymi bocianami. Jest to raczej centrum prowadzące aktywną ochronę bociana białego. W Kłopocie znajduje się bowiem jedna z największych w Europie kolonia bociana białego - około 30 gniazd. Badacze mają materiał do pracy - zachowała się dokumentacja rozwoju kolonii bociana za ostatnie ok. 35 lat. Liczba zajętych gniazd zaczęła się zmniejszać w ostatnich latach. Dlatego w 1999 roku członkowie LOP zamontowali we wsi dziewięć podstaw pod gniazda, a mieszkańcy wsi dwie. Dlaczego właśnie Kłopot stał się bocianią metropolią? Znajduje się tu niezwykle ciekawy pod względem przyrodniczym suchy zbiornik retencyjny (zalewany okresowo przez wody Odry. Spośród stutysięcznej populacji bociana białego w świecie w Polsce żyje co trzeci. W Europie Zachodniej bocian biały to rzadkość. W Kłopocie niemal każdy dach zdobi zasiedlone Trzebiel-Przewóz - Łuk Mużakowa - najdłuższa morena w Europie - głosówŁuk Mużakowa jest największą na świecie moreną czołową, jedyną widoczną gołym okiem z szczególny twór geologiczny powstały podczas zlodowacenia środkowopolskiego. Ma kształt olbrzymiej podkowy, długości 40 km i szerokości od 3 do 5 km. Jego krańce opierają się o polskie Tuplice i niemieckie Klein-Kölzig. Odległość krańcowych punktów ramion łuku wynosi 20 km. Środek łuku przecięty jest korytem Nysy Łużyckiej. Ponad stumetrowe różnice wysokości ukształtowały malownicze wąwozy, wzgórza, doliny, tarasy i przełomy rzek Nysy Łużyckiej, Skrody, Lanki i Chwaliszówki. Na powierzchni ziemi pionowo ułożyły się warstwy iłu i węgla. Pod Łeknicą, Żarkami Wielkimi, Trzebielem i Gniewoszycami otworzyła się księga historii skorupy ziemskiej. Okolica bogata jest w zabytki przemysłowe - XIX-wieczne cegielnie, huty, młyny, które stanowią nie lada atrakcję turystyczną. Mało znany jest fakt, że na Łuku znajduje się największe w Polsce pojezierze antropogeniczne - 110 jezior powstałych w wyniku działalności Kożuchów - zamek - głosówWizyta w Kożuchowie to podróż w czasie. Do przykład zamek. Wzniesiony w końcu XIV wieku, przez lata był rezydencją książęcą, siedzibą możnych rodów, klasztorem zakonu karmelitów. Zbudowany w stylu gotyckim w końcu XIV wieku na miejscu średniowiecznego grodu kasztelańskiego, wzmiankowanego w 1273 roku. Najstarszy obiekt składał się z murów kurtynowych. Zamek, stanowiący do początku XVI wieku siedzibę książęcą, a następnie możnych rodów, około 1685 roku przeszedł w posiadanie zakonu karmelitów i przekształcony został w klasztor. Obiekt rozbudowano, dobudowując od strony północnej i zachodniej nowe skrzydła. W roku 1801 nastąpiła kasata zakonu, zaś zamek przeznaczono na zbrojownię. Godne uwagi są także obwarowania miejskie - są zachowane niemal w pierwotnej długości i są unikatem w skali światowej. Podobnie jak zabudowa mieszkalna pochodząca z różnych okresów od XVI wieku do początków XX wieku, w sumie 270 budynków. Szczególnie wartościowy jest zespół zabudowy Rynku, który tworzą trzykondygnacyjne kamienice. Najwięcej zabytkowych elementów posiadają budynki znajdujące się na zachodniej i południowej pierzei Żagań - pałac książęcy i park - głosówTak naprawdę Żagań jest jednym z najatrakcyjniejszych pod względem przeszłości i zabytków polskich zespół poaugustiański. Kościół Wniebowzięcia NMP pod względem historycznym i artystycznym z pewnością jest jedną z najcenniejszych świątyń Dolnego Śląska. Dawni kronikarze przyjmują, iż świątynia powstała już w roku 1183. W 1285 r. książę Konrad przekazał augustianom zamek, który w połowie XIV w. rozbudowali, wznosząc jednocześnie pałacyk opacki. Dopiero po pożarze w 1730 r. został przebudowany w stylu barokowym i znacznie powiększony. Jedynie część pomieszczeń w skrzydle wschodnim klasztoru zachowała charakter gotycki. Klasztor poza celami zakonników i kapitularzem mieści również kaplicę św. Anny z gotyckimi sklepieniami oraz wspaniałą bibliotekę klasztorną z XVIII wiecznym wystrojem. W księgozbiorze biblioteki znajdują się fragment Biblii z VIII wieku oraz pozycje od XVII do XIX w. Do tego dawny konwikt i dawny spichlerz. Z tym zabytkiem wiąże się także biografia słynnego astronoma Keplera. Wart uwagi jest także pałac książęcy wraz ze wspaniałym Słońsk - rezerwat ornitologiczny - głosówPark Narodowy Ujście warty to teren dawnej delty rzeki Warty w ujściu do rzeki Odry. Jego powierzchnia wynosi ha, otuliny - ha. Jest to jeden z sześciu najcenniejszych tego rodzaju obszarów w Polsce, z zarazem uznany za obszar o wybitnych walorach w skali europejskiej. Jest to jeden z najważniejszych terenów lęgowych ptaków wodnych i błotnych w Polsce: stwierdzono tu lęgi ponad 140 gatunków ptaków. Okolice Słońska to jeden z najważniejszych w całej Europie terenów podmokłych, rozciągający się na przestrzeni kilku tysięcy hektarów i gromadzący w okresie wędrówek setki tysięcy ma też istotne znaczenie dla wielu gatunków w porach przelotów i pierzenia się kaczki krzyżówki, cyraneczki, gęsi gęgawy, łabędzia niemego. Ponadto naliczono tutaj 34 gatunki ssaków z 13 rodzin... Jednak godna popularyzacji jest... Rzeczypospolita Ptasia Jest to zupełnie nowa, unikalna w skali Polski inicjatywa Towarzystwa Przyjaciół Słońska "Unitis viribus", której celem jest klubowe zrzeszenie miłośników ptaków odwiedzających Mierzęcin - zespół pałacowy - głosówW rozległym parku krajobrazowym z II połowy XIX w wznosi się neogotycki pałac z I połowy XIXw., przebudowany o cechach 1715 roku majątek ziemski kupiła rodzina von Sydow. Pałac, siedzibę rodu, zbudowano w latach 1861-1863 z inicjatywy Roberta Friedricha von Waldow w stylu neogotyku angielskiego. . Okresem największej rozbudowy i przebudowy majątku jest początek XX wieku, powstają nowe budynki gorzelni i kompleksu folwarcznego. Okres wojenny Pałac Mierzęcin i budynki folwarku przetrwały w niemalże nienaruszonym stanie. Po zakończeniu działań wojennych majątek von Waldow przechodzi na rzecz Skarbu Państwa Polskiego. Zaczyna się polska historia pałacu w Mierzęcinie. W latach 1945-1952 w pałacu mieści się dom dziecka dla dzieci upośledzonych, prowadzony przez siostry zakonne a później Państwowy Dom Dziecka, który funkcjonuje do roku 1959. W latach 1999-2001, staraniem nowych właścicieli, gmach pałacu poddano gruntownej renowacji. Adaptowano zrujnowany budynek na ośrodek wypoczynkowy i hotel. Wart uwagi jest także XVIII wieczny kościół przebudowany w ubiegłym Brody - pałac, park i układ urbanistyczny - głosówBrody należały do różnych rodów. Ostatnimi ich właścicielami byli zlecenie hrabiego Heinricha von Brühla, saski architekt Christoph Knőffel zaprojektował miasto na bazie równoległoboku z zespołem pałacowo-parkowym jako głównym elementem całego układu. We wrześniu 1758 roku pałac z budowlami towarzyszącymi został, z rozkazu króla Prus - Fryderyka II spalony; odbudowany przez spadkobierców Heinricha von Brühla, uległ dewastacji po II wojnie światowej. W roku 1790 ówczesny pan na Brodach i Forście, wieloletni starosta Warszawy, generał artylerii koronnej Alojzy Fryderyk von Brühl, odznaczony przez króla polskiego Stanisława Augusta Poniatowskiego orderem "Orła Białego" wyreżyserował w parku w Brodach plenerową sztukę Szekspira pt. "Sen nocy letniej". Wydarzenie odbiło się echem w Europie. Bajkowych scen dostarczył oczywiście brodzki park. Barokowy układ urbanistyczny z XVIII wieku składa się z pałacu, oficyny, kościoła, Bramy Zasieckiej i kilkanastu domów i zachował się do dziś. Wart uwagi jest także przypałacowy park pełen niezwykle rzadkich okazów drzew i krzewów rosnących nad Bytom Odrzański - starówka - głosówPojawia się już w kronice Galla progu XII wieku miejscowy gród dzielnie bronił się przed nawałnicą germańską, którą prowadził cesarz Henryk V. W XVII wieku słynął z gimnazjum kalwińskiego. Jednak nie tylko wspaniała historia stawia go w gronie cudów. Wygląda jak bombonierka dowodząc, że w naszym regionie historia nie musi oznaczać ruin. W Bytomiu warto zobaczyć starówkę z fontanną, która podobno stanowiła natchnienie dla autora beukselskiego Manneken pis, z Hotelem pod Złotym Lwem, który jest bodajże najpiękniejszą kamieniczką w regionie. Starówka to prawdziwy cymes złożony z kamieniczek późnorenesansowych, barokowych, klasycystycznych... W ostatnich latach zrobiono wiele, aby przywrócić rynkowi przedwojenny klimat. Są krzyże pokutne wmurowane w ścianę świątyni, tablica upamiętniająca najazd Lisowczyków i wreszcie wspaniały widok na Odrę. Jest także całkiem nowy pomnik i całkiem nowa tradycja. Mowa o pomniku czarnego kota, który podobno każdego wieczora odprowadza do domu zawianych Stany - najdłuższy stalowy most kolejowy w Europie - głosówHistoria mostu kolejowego Stanach jest nieźle udokumentowana. Zdaniem jednych jest to najdłuższy żelazny most kolejowy w innych najdłuższy most, ale tylko na rzece. Tak, czy inaczej nie tylko wielbiciele kolei uznają go za cymes. Wiadomo, że zbudowany został w 1905 roku przez sławną firmę Beuchelt z Zielonej Góry, stal sprowadzono z Rudy Śląskiej. Aby most zabezpieczyć, na obu przyczółkach wzniesiono zespoły ceglanych strażnic. W pierwszych dniach lutego 1945 r. most został wysadzony przez oddziały niemieckie. Odbudowano go w latach 50. minionego wieku. Linia kolejowa funkcjonowała do połowy lat z całej Europy przymierzali się, aby zorganizować tutaj swój zlot. Zachwycają się nim jednak także wielbiciele... fortyfikacji. Został ufortyfikowany przez zastosowanie dwóch blokhauzów posadowionych na obydwu przyczółkach mostowych. Jak chcą specjaliści to założenie budowlane jest jednym z najbardziej interesujących przykładów ufortyfikowanej przeprawy rzecznej. zastosowano tutaj sporo interesujących Sulęcin i okolice - śladami templariuszy - głosówZakon Ubogich Rycerzy Świątyni założył około 1118 roku rycerz Hugo de Payns z Szampanii z kilkoma tym, że byli w Chwarszczanach wiemy wszyscy. Jednak templariuszom zawdzięczamy więcej. Przeszłość pod znakiem rycerzy-krzyżowców ma znacznie więcej lubuskich miast i wsi. Templariusze dotarli na ziemie polskie w latach trzydziestych XIII wieku i otrzymali nadania trzech władców: książąt Henryka Brodatego, Władysława Odonica i pomorskiego Barnima I. W latach 1225-1232 książę otrzymali szpital pod Gnieznem, ziemie wokół Krosna koło Wągrowca, Chwarszczany nad Myślą w ziemi kostrzyńskiej. Później był dwór w Myśliborzu, Wielowieś, Templewo... Najwięcej majątków mieli właśnie na pograniczu Pomorza Zazhodniego, Wielkopolski i Ziemi Lubuskiej. Ich śladów możemy szukać w Sulęcinie, Bledzewie, Wielowsi... Łagiwe. Wybierzmy się do podsulęcińskiego Ostrowa, miejscowości będącej prawdopodobnie centrum administracyjnym sulęcińskiego kompleksu ziem nadanych Templariuszom w 1241 Zielona Góra - starówka - głosówZielona Góra jest miastem zabytkowym, z racji niewielkich zniszczeń wojennych pozostała tutaj cała przedwojenna zabudowa miejska. Szczególne walory estetyczne posiada Stare Miasto oraz przedwojenne wille wzdłuż alei Niepodległości, reprezentacyjnego pasażu miasta. Centrum miasta jest obecnie pw. św. Jadwigi jest najstarszym zabytkiem architektonicznym w mieście. Kościół halowy datowany na II poł. XII wieku. Ratusz i Stary Rynek - rynek stanowi centralny punkt miasta od XIII wieku do dziś. Był przez stulecia głównym placem handlowym, przez który przebiegał też główny trakt komunikacyjny. Ratusz, w swej głównej części z wieżą powstał w XV wieku, co pokazuje odsłonięta spod tynku wnęka po fasadzie. Ciekawostką jest fakt, iż ratuszowa wieża w wyniku błędów konstrukcyjnych została lekko pochylona od pionu. Wieża Głodowa jest pozostałością po systemie dawnych obwarowań miejskich. Pierwotna nazwa Łaziebna (Łazienna) wzięła się od położonej w pobliżu łaźni miejskiej. W czasach średniowiecznych wieża służyła jako więzienie, rzekomo przebywały w niej także czekające na procesy sądowe kobiety posądzone o pw. MB Częstochowskiej - zbudowany w XVIII wieku jako zbór ewangelicki. Wieżę dostawiono kilkanaście lat później. Znajdują się w nim barokowy ołtarz główny, kamienna rokokowa chrzcielnica oraz szereg rzeźbionych płyt epitafijnych. 25. Sława - śląskie lub lubuskie morze - głosówJezioro Sławskie - to największy to największy akwen Pojezierza Sławskiego i Ziemi linii brzegowej jeziora wynosi m, powierzchnia 817 ha. Na jeziorze występują wyspy o łącznej powierzchni 10,6 ha. Jezioro zasilane jest oprócz kilku mniejszych cieków przez rzekę Czernicę z północnego wschodu i rzekę Cienicę z południowego wschodu. Z jeziora bierze swój początek rzeka Obrzyca odpływająca w kierunku północnym. Jezioro Sławskie wraz z Obrzycą tworzy początek malowniczego szlaku kajakowego ( Lubuski Szlak Wodny - dł. ok. 200 km, którym przez Kanał Dźwiński dotrzeć można rzeka Obra do Warty i dalej do piastowskiego grodu Santoka). W dolinie Obrzycy i Obry obserwuje się ciekawe zjawisko hydrologiczne zwane bifurkacją, polegające na rozdzieleniu się nurtu rzeki na dwa lub więcej ramion, które dalej płyną w różnych, czasem zmiennych kierunkach i należą do różnych dorzeczy. Pojezierze Sławskie zostało uznane za ostoje ptaków o randze europejskiej przez Międzynarodową Organizację Ochla - skansen - głosówMuzeum Etnograficzne w Zielonej Górze z siedzibą w Ochli jako jedyna instytucja muzealna typu skansenowskiego w środkowej części polsko - niemieckiego pogranicza prezentuje kulturę regionalną podkreślając specyfikę tego obszarze 13 ha zgromadzono 35 zabytkowych obiektów budownictwa wiejskiego z 17 miejscowości regionu (wśród nich unikatowe: wieża winiarska z XVIII w. z Budachowa i najstarszy datowany -1675 r. obiekt mieszkalny z Potrzebowa).Prezentowane tu są różne typy architektury ludowej czterech sąsiadujących ze sobą regionów etnograficznych: Zachodniej Wielkopolski, Dolnego Śląska, Wschodnich Łużyc oraz obszaru środkowo - lubuskiego. W zabudowie "skansenowskiej wsi" wykorzystano zastany układ dróg, pól, łąk, lasów i wód. W przestrzeni tej prowadzone są tradycyjne uprawy polowe zgodne z płodozmianem (żyto, owies, ziemniaki, chmiel, kukurydza, wiklina i winorośl). Wnętrza zabytkowych obiektów mieszkalnych i gospodarczych prezentują tradycyjną kulturę materialną, społeczną i duchową mieszkającej tu ludności autochtonicznej, jak i powojennych osadników z uwzględnieniem ich regionalnego zróżnicowania i przerwanej ciągłości kulturowej. Znaczną część zbiorów prezentowanych na ekspozycjach stanowią dawne, tradycyjne tkaniny i ubiory ludowe (dąbrowieckie, zbąszyńskie, łowickie,opoczyńskie, bukowińskie, lwowskie, łemkowskie, stanisławowskie).Są to głównie wyroby rękodzielnicze. Świadczą one o kunszcie, umiejętnościach, poczuciu piękna i wykorzystaniu środowiska naturalnego dla zaspokojenia potrzeb bytowych i estetycznych mieszkańców wsi. Muzeum posiada w zbiorach bogatą kolekcję współczesnej sztuki ludowej i nieprofesjonalnej. Ekspozycje uwzględniają różne dziedziny życia wsi: rzemiosło /szewstwo, garncarstwo, kowalstwo, stolarstwo, kołodziejstwo, bednarstwo, tokarstwo, plecionkarstwo, tkactwo/, rolnictwo, hodowlę zwierząt gospodarskich/konie, owce, krowy. 27. Żary - starówka - głosówDzielnica Śródmieście to w większości żarskie historyczne Stare Miasto, a raczej ocalała jego część po nalocie alianckim z 11 kwietnia 1944 roku. Wtedy to legło w gruzach około 60% staromiejskiej ocalałych zabytków Starego Miasta na uwagę zasługują: Kompleks zamkowo-pałacowy Dewinów, Bibersteinów i Promnitzów z XIII-XVI wieku, Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, gotycka budowla z początku XIII wieku, Kościół pw. św. Piotra i Pawła usytuowany na północ od kompleksu zamkowo-pałacowego, powstał w końcu XIII wieku, Ratusz z przełomu XIV i XV wieku, pozostałości XV-wiecznych obwarowań miejskich i fragmenty murów ciągnących się w dużych fragmentach wzdłuz ulicy Cichej, Podwale, Wartowniczej, ocalałe wieże obronne z przełomu XIV i XV w. przy ul. Wartowniczej i Cichej, Kościół garnizonowy ojców franciszkanów pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, Park pałacowy założony w połowie XVII stulecia kompozycyjnie związany z pałacem i Błękitną Bramą, liczne kamieniczki otaczające Rynek i sąsiednie ulice, zwłaszcza Bolesława Chrobrego, Plac Przyjażni i Buczka. Najstarsze pochodzą z XVII wieku. W obrębie Starego Miasta, przeprowadzany jest obecnie proces rewitalizacji, który ma na celu ożywienie, uatrakcyjnienie oraz poprawę funkcjonalności i estetyki tej części Żary - kościół późnogotycki - głosów29. Lubrza - Pętla Boryszyńska - głosówPętla Boryszyńska należy do Lubrzańskiego Szlaku Fortyfikacji a jej podziemia rozpoczynają się we wsi Boryszyn. Powstanie Pętli Boryszyńskiej sięga końca I wojny światowej, kiedy to na mocy Traktatu Wersalskiego, granice pomiędzy Niemcami i Polską ukształtowały się tak, że poprzez Wielkopolskę mieliśmy prostą drogę na Berlin. Rejon ten nazwany jest Bramą Lubuską. Niemcy rozpoczęli zabezpieczanie Bramy umocnieniami. W 1933 r. zaczęto budowę pierwotnej linii obronnej zwanej Linią Niesłysz-Obra. Najpierw powstały umocnienia dla broni maszynowej, posiadające też garaże na działa przeciwpancerne. Później zaczęto stawiać ogromne schrony bojowe nazwane pancerwerkami. Były to typowe bunkry będące podstawą obrony fortyfikacji Lubrzańskiego Szlaku Fortyfikacji. W roku 1935 rozbudowę fortyfikacji wizytował sam Adolf Hitler. Zaczęto uzupełniać Linię Niesłysz-Obra nowymi bunkrami, równie potężnymi i lepiej uzbrojonymi. W części centralnej powstał kilkudziesięciokilometrowy system podziemny z symbolicznymi dworcami kolejowymi i siecią kolejki. Dziesiątki kilometrów zajęły umocnienia polowe, zapory przeciwpancerne, rozbudowano sieć kanałów, uregulowano rzeki. Na wzniesieniach w najważniejszych punktach obrony postawiono bunkry (pancerwerki). W 1938 r. Zaprzestano rozbudowy Łuku Odry-Warty (Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego). Tuż po zakończeniu działań wojennych fortyfikacjami zainteresowały się wojska radzieckie. Zdobycie bunkrów nagłośniono, po czym rozpoczęto wywożenie stamtąd wyposażenia. Gdy Rosjanie opuścili fortyfikacje, rozpoczął się etap ich szabrowania. Zabierano z nich wszystko: począwszy od kabli, poprzez rury, piece itd., na płytkach skończywszy. Potem bunkry objęło polskie wojsko. Wysadziło ono część pancerwerków i wydobyło część płyt i kopuł. Podziemia zostały zabezpieczone. Planowano wykorzystać podziemia na schrony przeciwjądrowe. Przez wiele lat obiekty były jednak opuszczone. W latach 80. powstał plan przeznaczenia podziemi, a głównie Pętli Boryszyńskiej, na składowisko odpadów radioaktywnych z elektrowni jądrowych. Na szczęście nie zrealizowano go. Pętla Boryszyńska to podziemny system korytarzy i komór stanowiący najbardziej wysuniętą na południe część podziemi Fortyfikacji Łuku Odry-Warty. Znajdujące się tam potężne, kilkudziesięciometrowej długości komory stanowiły magazyn amunicji dla baterii ciężkich dział fortecznych, które miały znajdować się w ogromnych bunkrach na powierzchni. Nazwa "pętla" pochodzi stąd, że korytarze tworzą zamknięty obieg, a ich podwójny system znajdujący się w jednej z części myli zwiedzających, którzy łatwo w tym miejscu tracą orientację. W podziemiach Pętli Boryszyńskiej znajdowały się również 2 dworce kolejki fortecznej: "Północ" i "Południe". Dziś Pętlę można zwiedzać od 1 kwietnia do 31 października. Podziemia są objęte ścisłym rezerwatem, znajduje się tam bowiem zimowisko i kolonia lęgowa nietoperzy. Początek podziemnej trasy znajduje się przy pancerwerku 778 w Boryszynie, gdzie znajduje się punkt informacyjny. Tam też można wziąć przewodnika. Samodzielne zwiedzanie jest bowiem zabronione. 30. Żary - zamek - głosówZamek w Żarach został wzniesiony przez von Bibersteinów po roku 1355, kiedy to ten ród stał się właścicielem miasta. Było to regularne, czworoboczne założenie o wymiarach 30,8x34,1 m pierwotnie nie posiadające wieży. Składało się ono z murów obwodowych, z bramą w połowie kurtyny wschodniej, oraz głównego domu mieszkalnego, usytuowanego wzdłuż kurtyny północnej. Pod koniec XIV wieku wzniesiono skrzydło zachodnie oraz czworoboczną wieżę. W XV wieku nastąpiła poważna przebudowa obiektu, która nadała mu cechy późnogotyckie. Powstał wtedy południowo-wschodni budynek, zamykający czteroskrzydłowe założenie z wewnętrznym dziedzińcem. W 1558 roku zamek kupili von Promnitzowie, którzy przekształcili go w renesansową rezydencję. Przebudowa polegała na zmianie wystroju wnętrz, a także wprowadzeniu arkad w południowej i wschodniej elewacji dziedzińca. W latach 1710-26 wznieśli oni nowy barokowy pałac sąsiadujący z zamkiem od południa, który przejął funkcję ich głównej siedziby. W starym zamku od początku XIX wieku mieściło się więzienie, a od 1935 roku lokalne muzeum. W 1945 roku zamek i pałac zostały spalone. W latach 1966-75 kompleks zabudowań częściowo zabezpieczono. Obecnie zespół znajduje się w prywatnych rękach i trwa jego powolna odbudowa.